Kategori: Makaleler

Kafatasında Çatlak: Tarihsel Arka Plan ve Günümüzdeki Anlayış Kafatasında çatlak ya da tıp literatüründe daha yaygın adıyla “Skull fracture” baş bölgesine alınan bir travmanın ardından oluşan kemik kırıklarıdır. İnsanlık tarihi boyunca kafatası travmaları, savaşlar, düşmeler ve iş kazalarıyla birlikte gündeme gelmiş; antik çağlardan itibaren cerrahlar bu tür yaralanmaları kayıt altına almış, kimi zaman ilkel cerrahi müdahalelerle karşılaşmıştır. Örneğin antik tıpta delme (trepanasyon) gibi işlemler, kafa içi basıncı azaltmak veya parçalanmış kemiklerin oluşturduğu baskıyı hafifletmek amaçlı uygulanmaktaydı. 18. yüzyılda örneğin James Hill, kafa travmalarında trepanasyonla iyi sonuçlar elde ettiğini bildirmiştir. ([Vikipedi][1]) Modern tıp teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte tanı ve tedavi yöntemleri büyük ölçüde…

Kafa Sesi Nereden Gelir? Psikolojik Bir Bakış Açısıyla İnceleme Hepimiz bir şekilde kendi iç sesimizi duyarız. Hangi duyguyu hissedersek hissedelim, çoğu zaman bir ses, düşüncelerimizin ve endişelerimizin bir yankısı gibi kafamızda dolaşır. Peki, bu kafa sesi nereden gelir? İçimizdeki sesin kaynağını anlamaya çalışmak, insan psikolojisini daha derinlemesine çözümlemek anlamına gelir. Bu soruya yanıt ararken, psikolojik bakış açısının ne kadar önemli olduğunu fark edebiliriz. Kafamızdaki bu seslerin bizi nasıl yönlendirdiğini, düşüncelerimizin ve duygularımızın nasıl şekillendiğini keşfetmek, insan davranışlarının ve zihinsel süreçlerinin daha iyi anlaşılmasını sağlar. Bir psikolog olarak insan davranışlarını incelemek, bazen en basit bir soru üzerinden derinleşen bir keşfe dönüşebilir.…

Glikoz ve Fruktoz Nedir? Hepimiz, tatlıların, meyvelerin ve pek çok yemeğin içinde bu terimlere rastlamışızdır. “Glikoz” ve “fruktoz”, şeker türleri arasında en çok duyduğumuz iki isimdir, ama bu ikisinin vücudumuzda nasıl işlediği konusunda hala pek çok soru olabilir. Belki de bir gün, tatlı bir tat için bir çay içerken ya da sağlıklı bir meyve yediğinizde bu iki şekerin vücudumuzdaki etkilerini düşündünüz. Bu yazıda, glikoz ve fruktozun ne olduğunu, birbirlerinden nasıl farklı olduklarını ve sağlığımıza nasıl etki ettiklerini keşfedeceğiz. Bunu anlamanın en iyi yolu, bir hikaye ile başlamak olabilir. Geçenlerde, eski bir arkadaşım, Ahmet, yeni bir diyet programına başlamıştı. Bir gün…

Kelimenin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi: Kadı Ne İş Yapar? Edebiyat, insanlığın tarih boyunca sesini duyurduğu en güçlü anlatı aracıdır. Her kelime bir dünyayı, her cümle bir çağrışımı içinde taşır. Fakat, bir kelimenin taşıdığı anlamın ötesine geçildiğinde, kelimenin gücünün bizlere sunabileceği dönüşümün ne denli derin olduğunu daha iyi anlayabiliriz. Bu gücün bir örneği, “kadı” kelimesinde saklıdır. Edebiyatın evrensel dilinden bakıldığında, kadı, sadece hukukun bir temsilcisi değil, aynı zamanda bir toplumun kültürünü, değerlerini ve adalet anlayışını şekillendiren bir figürdür. Kadı ve Hukukun Edebiyatla Buluştuğu Nokta Kelimenin tarihsel kökenine baktığımızda, “kadı”nın Arapçadaki “kada” fiilinden türediğini görürüz; bu fiil, “yönetmek”, “hükmetmek” anlamına gelir.…

Kaderci Olmak Ne Demek? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Bir ekonomist olarak, dünya ekonomik sistemlerini ve insan davranışlarını analiz ederken sürekli olarak bir soruyla karşılaşırım: Kaynaklar sınırlı olduğunda, bireyler hangi kararları almalı? Seçimler, bazen kişisel değil, toplumun yapısal dinamiklerine bağlıdır. Ancak, bazen bu seçimlerin sadece bireyin inisiyatifine dayandığına inanılır. Bu noktada, “kaderci olmak” kavramı devreye girer. Kaderci bir bakış açısına sahip olan bir birey, hayatındaki her şeyin belirli bir yol haritası ile şekillendiğine ve kendi çabalarından bağımsız olduğuna inanır. Peki, bu düşünce biçimi, ekonomik düzeyde nasıl etkiler yaratır? Kaderci olmak, piyasa dinamiklerini, bireysel kararları ve toplumsal refahı nasıl etkiler? Bu yazıda,…

İlk Türkçe Sözlük Yazarı Kimdir? Bir Kelimenin Peşinden Giden Bir Yolculuk Hikâye, bazen bir kelimenin ardında saklıdır. Kelimeler öylesine derin anlamlar taşır ki, her biri birer yolculuktur. Bazen bu yolculuklar, kelimenin peşinden gidenlerin hayatını değiştirir, bazen de bir halkın kimliğini şekillendirir. Bugün, bir kelimenin peşinden giden ilk Türkçe sözlük yazarını anlatacağım. Bu yolculuk, sadece bir dilin değil, bir milletin hafızasının, kültürünün ve geleceğinin inşa edilmesiydi. İşte karşınızda, ilk Türkçe sözlük yazarının hikâyesi… Bir Kelime, Bir Hayat: Şemsettin Sami’nin Hikâyesi Şemsettin Sami, 19. yüzyılın ortalarında, Osmanlı İmparatorluğu’nun en önemli düşünürlerinden biriydi. Aslında bir zamanlar çok farklı hayallerle yolculuğa çıkmıştı. Ama yolculuğu,…

Ivazsız Sözleşme Ne Demek? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Edebiyat, kelimelerin gücünü en yoğun şekilde hissettiğimiz ve anlamın, duyguların, düşüncelerin bir araya geldiği bir alan olarak, hayatımızdaki pek çok kavramı dönüştürme gücüne sahiptir. Bir yazar, her kelimesiyle bir dünyayı inşa eder, her cümlesiyle bir anlam evrenini şekillendirir. İşte bu yazıda, “ivazsız sözleşme” kavramını ele alırken, kelimelerin gücünü bir kez daha hissedeceğiz. Ivazsız sözleşme, hukuki bir terim olarak hayatımıza girmiş olsa da, edebi bir bakış açısıyla baktığımızda, daha derin anlamlar ve çağrışımlar ortaya çıkar. Bu kavram, çoğu zaman bir şeyin karşılıksız verilmesi ya da alınması…

Tuvalette Bok Kokusu Nasıl Geçer? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Tuvaletler, toplumların en mahrem ve gündelik alanlarından biridir. Birçok kültürde, bu alanlar sadece fizyolojik ihtiyaçların giderildiği yerler değil, aynı zamanda temizlik, hijyen ve bazen de kültürel normların test edildiği mekanlardır. Tuvaletlerdeki kötü kokular, insanların en çok rahatsız olduğu unsurlardan biri olsa da, kokunun giderilmesi konusu farklı kültürlerde ve toplumlarda çeşitlilik gösterebilir. Peki, tuvaletlerdeki kötü kokuları nasıl ortadan kaldırabiliriz? Küresel ve yerel perspektiflerden bakarak, bu soruya yanıt arayacağız. Küresel Perspektif: Temizlik ve Koku Algısı Dünyanın dört bir yanındaki insanlar, tuvaletlerdeki kokularla mücadele etmek için çeşitli yöntemler kullanıyor. Ancak, kokunun algılanması…

GOON Bebek Bezi İçeriği Temiz Mi? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Bir Felsefi Bakış Filozoflar, insanın dünyayla ilişkisini her zaman sorgulamışlardır. Temiz olan nedir? Gerçekten neyin doğru, neyin yanlış olduğuna nasıl karar veririz? Günümüzün hızlı tüketim toplumunda, bu tür sorular, yalnızca soyut düşünceler değil, aynı zamanda günlük yaşamda karşımıza çıkan somut sorunlardır. Özellikle çocuklarımızın sağlığı söz konusu olduğunda, kullandığımız her ürün, bir etik sorusunun da kapısını aralar. Bugün, GOON bebek bezinin içeriği üzerine düşündüğümüzde, aslında çok daha derin sorularla karşı karşıya kalıyoruz: Bu bez gerçekten “temiz” mi? Ne anlama geliyor “temizlik”? Etik, epistemolojik ve ontolojik bakış açılarıyla bu soruyu derinlemesine…

Lafzın Manaya Delaleti Ne Demek? Geleceğe Dair Vizyoner Bir Bakış Dilin gücü her zaman büyüleyici olmuştur, değil mi? Kelimeler, düşündüğümüzden çok daha fazlasını ifade edebilir. Peki ya “lafzın manaya delaleti” dediğimizde ne anlamalıyız? Bu terim, bir kelimenin ya da ifadenin ne şekilde anlam taşıdığına, dilin, toplumun ve kültürün geleceğini nasıl şekillendireceğine dair derin bir sorudur. Bu yazıda, kelimelerin anlamını ve etkilerini anlamakla kalmayacağız, aynı zamanda bu kavramın gelecekteki potansiyel etkilerini keşfedeceğiz. Hadi gelin, bu soruya hem erkeklerin stratejik bakış açısı hem de kadınların toplumsal etki odaklı görüşlerinden bakalım. Erkeklerin Stratejik ve Analitik Bakış Açısı: Lafzın Gelecekteki Gücü Erkekler, dilin manaya…